Lokalne systemy energetyczne odpowiedzią na globalne wyzwania

Wraz ze wzrostem zapotrzebowania polskich miast na energię, kluczową kwestią przy zarządzaniu lokalnymi systemami energetycznymi staje się zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, przy jednoczesnym wspieraniu efektywności energetycznej i systemowego równoważenia podaży i popytu. Na pierwszy plan wysuwa się umiejętne wykorzystanie lokalnego potencjału odnawialnych źródeł energii (OZE), energii z odpadów oraz ciepła odpadowego (np. z przemysłu).

Wykorzystanie potencjału

  • Aglomeracja Brestu we Francji z odzysku ciepła pochodzącego z odpadów i OZE wytwarza aż 85% dystrybuowanego ciepła, a w aglomeracji Tuluzy wskaźnik udziału OZE już wkrótce wyniesie 70%.
Sieć ciepłownicza Plaine Campus w Tuluzie

Obecnie jednym z największych wyzwań lokalnych władz jest dostarczenie bezpiecznego i zrównoważonego miksu energetycznego, dostosowanego indywidualnie do potrzeb i potencjału każdego  obszaru. Jednym z kluczowych elementów zrównoważonego rozwoju jest właściwe połączenie systemowych źródeł ciepła i energii elektrycznej z lokalnie produkowaną lub odzyskiwaną energią, wykorzystując przy tym potencjał odnawialnych źródeł energii. Drugim elementem zrównoważonej lokalnej polityki energetycznej jest efektywność energetyczna i optymalne zarządzanie podażą i popytem różnych nośników i rodzajów energii. Z powodzeniem taką politykę realizują między innymi dwie francuskie aglomeracje – Brest i Tuluza.

Dobre praktyki

  • Zarządzanie lokalnymi systemami energetycznymi jest jedną z czterech kategorii w tegorocznej edycji konkursu ECO-MIASTO, skierowanego do samorządów lokalnych.
    Lokalny akumulator ciepła systemu ciepłowniczego w Breście (Fot. A3 – Argouarch Architectes Associés)

    W zakresie zarządzania lokalnymi systemami energetycznymi, polskie miasta mogą czerpać z doświadczeń francuskich samorządów, wykorzystujących potencjał lokalnych źródeł odnawialnych. Aglomeracja Brest, mając na celu zmniejszenia śladu węglowego, intensywnie wdraża politykę energetyczno-klimatyczną. Kładzie ona przede wszystkim nacisk na zwiększenie efektywności energetycznej oraz obniżenie emisji gazów cieplarnianych. W tym celu, aglomeracja postawiła na rozwój miejskiej sieci ciepłowniczej (powiększenie sieci z 20 km do 45 km, 120 węzłów cieplnych) oraz optymalizację zużycia różnych źródeł energii. W ramach zaplanowanych inwestycji zabudowano źródła szczytowe, umożliwiające rozwój sieci ciepłowniczej oraz wykorzystanie ciepła odpadowego przez cały rok, zbudowano instalację termicznego przekształcania odpadów komunalnych (ITPOK), a także zaczęto wykorzystywać do produkcji ciepła zrębki drewna lokalnego pochodzenia. Zoptymalizowano także zużycie paliw kopalnych, co przyczynia się do uniknięcia emisji 20 000 ton CO2 rocznie. W efekcie tych działań 85% dystrybuowanego ciepła pochodzi. z odzysku ciepła z odpadów oraz z OZE. Tym samym aglomeracja Brest ubiega się o Europejską Nagrodę Energetyczną.

    Instalacje ciepłowni w Cenon opalanej na biomasê (Fot. GILLES HUGUET)

    Z kolei aglomeracja Tuluzy realizuje program budowy całkowicie nowej sieci ciepłowniczej, przeznaczonej do zaopatrywania w ciepło i ciepłą wodę użytkową 15 000 mieszkań, oraz budowy dedykowanej sieci chłodu. Ciepło dostarczane do mieszkańców będzie pochodziło z odzysku ciepła z data center Centrum Badawczego Espace Clément Ader oraz z termicznego przetwarzania odpadów komunalnych. W praktyce przekłada się to na wymierne oszczędności finansowe dla miasta i mieszkańców. W ramach projektu sieć zostanie podłączona do centrum zarządzania efektywnością energetyczną (DESC ®) firmy Dalkia. Większość prac związanych z inwestycją planowana jest na 2017 rok, natomiast uruchomienie projektu przewiduje się na przełom 2017/2008 roku. Koszt inwestycji wyniesie blisko 48 mln euro. Projekt ten jest realizowany w ramach kontraktowego powierzenia realizacji zadań własnych samorządu (DSP) na 26 lat. Program ten pozwoli na dostarczenie 414 000 GJ/rok ciepła oraz 14 400 GJ/rok chłodu oraz na ograniczenie emisji 420 000 ton CO2 w trakcie trwania umowy. Natomiast wskaźnik udziału energii odnawialnych wyniesie 70%. W ramach projektu powstanie 36 km nowych sieci oraz 135 węzłów ciepłowniczych.

    Konkurs ECO-MIASTO

    • Organizatorem projektu jest Ambasada Francji w Polsce, we współpracy z Renault Polska, SAUR Polska, Saint-Gobain, Grupą EDF reprezentowaną przez EDF Polska, DK Energy oraz TIRU, a także Fundacją LafargeHolcim oraz Krajową Agencją Poszanowania Energii.

    Trwa konkurs ECO-MIASTO, który wyłoni dwóch zwycięzców w kategorii zarządzania lokalnymi systemami energetycznymi – jedno miasto poniżej 100 tys. mieszkańców, drugie – powyżej 100 tys. mieszkańców. Do konkursu mogą zgłaszać się polskie miasta realizujące z powodzeniem politykę związaną z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego przy racjonalnym wykorzystaniu miejskich sieci ciepłowniczych, odnawialnych źródeł energii i energii uzyskiwanej np. z odpadów i z przemysłu.

    Seminarium na temat zarządzania lokalnymi systemami energetycznymi w ramach 4. edycji projektu ECO-MIASTO odbędzie się 5 i 6 października 2016 w Muzeum Emigracji w Gdyni. Oprócz przedstawicieli wyżej wymienionymi przykładów miast francuskich, w seminarium wezmą udział także przedstawiciele polskich samorządów, propagujących dobre praktyki w tej dziedzinie. Szczegółowy program pojawi się już wkrótce na stronie eco-miasto.pl.

    Pozostałe trzy kategorie konkursowe to: mobilność zrównoważona, efektywność energetyczna budynków oraz gospodarka wodna. Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest wypełnienie i przesłanie do dnia 20 października br. kwestionariuszy konkursowych, dostępnych na stronie internetowej eco-miasto.pl.

    Źródło: ECO-MIASTO